हाम्रो शरीरको 'आन्तरिक रिसाइकल प्रणाली': अटोफेजीका ४ आश्चर्यलाग्दा तथ्यहरू
कल्पना गर्नुहोस्, तपाईंको शरीरभित्र एउटा यस्तो अदृश्य सफाइ टोली छ, जसले चौबीसै घण्टा काम गरिरहन्छ। यसले पुराना भइसकेका र काम नलाग्ने कोषिकाका भागहरूलाई संकलन गर्छ, तिनीहरूलाई टुक्र्याउँछ र नयाँ ऊर्जा वा पूर्वाधारका लागि पुनः प्रयोग (Recycle) गर्छ। यो कुनै काल्पनिक कथा होइन, बरु हाम्रो जीवित शरीरभित्र भइरहने एउटा अत्यावश्यक प्रक्रिया हो। यही प्रक्रियालाई 'अटोफेजी' भनिन्छ। जापानी वैज्ञानिक योशिनोरी ओसुमी ले यसको रहस्य पत्ता लगाएका थिए, जसका लागि उनलाई सन् २०१६ मा चिकित्साशास्त्रतर्फको प्रतिष्ठित नोबेल पुरस्कार प्रदान गरियो। आउनुहोस्, हाम्रो शरीरको यो आश्चर्यलाग्दो 'आन्तरिक रिसाइकल प्रणाली' का बारेमा ४ मुख्य तथ्यहरू जानौं। १. "सेल्फ-इटिङ" - बाँच्नका लागि आफ्नै कोषिका खाने प्रक्रिया अटोफेजीको शाब्दिक अर्थ नै निकै रोचक छ। यो ग्रीक शब्दहरू 'Auto' (स्वयम्) र 'Phagein' (खानु) बाट बनेको हो, जसको सीधा अर्थ 'आफैँलाई खानु' वा 'स्व-भक्षण' भन्ने हुन्छ। जब हाम्रो शरीर भोकमरी (Starvation) वा तनावको अवस्थामा हुन्छ, कोषिकाले बाँच्नका लागि आफ्नै ...